Выльторъяс

Коми Каналан Сӧветын «гӧгрӧс пызан» вылын видлалісны юяс джудждӧдӧм да юысь муӧн вӧдитчӧм

Косму тӧлысь 22 лунӧ Коми Республикаса Каналан Сӧветын «гӧгрӧс пызан» вылын видлалісны республикаын ва объектъяс джудждӧдӧм да сэтысь муӧн вӧдитчӧм.

Вӧр-ва озырлун, вӧр-ваӧн вӧдитчан да экология комитетӧн веськӧдлысь Александр Попов пасйис, мый республикаын сӧмын Печора да Эжва бассейнын йӧзӧс да груз новлӧдлан судоходствоыс, но гожӧмын уджыс торксьӧ юяс ямӧм вӧсна. «Та дырйи федеральнӧй документъясын, шуам, «Транспорт система сӧвмӧдӧм» канму уджтасын, 2030 воӧдз Пытшкӧсса ва транспортлӧн стратегияын Комиӧс абу пыртӧм юяс джудждӧдан да ва транспорт сӧвмӧдан мероприятиеясӧ. Россия Федерацияса Арктика сӧвмӧдан да 2035 воӧдз национальнӧй безопасносьт могмӧдан  стратегия, кодӧс вынсьӧдісны колян воын, шуӧма джудждӧдны Печора ю. Ми эскам, мый уджыс кутас зільджыка мунны», – юӧртіс Александр Попов.

Вӧр-ва озырлун да гӧгӧртас видзан министр Алексей Кузнецов пасйис, мый колян воын республиканскӧй сьӧмкуд весьтӧ помалісны туявны ытва бӧрын Чилимдін районын печорабердса мутасъяс. Урчитісны, мый джудждӧдны ытва дырйи ӧпаснӧй участокъяссӧ лоӧ тӧлктӧмӧн, ӧд тайӧс колӧ вӧчны пыр. Бурджык ёнмӧдны берегсӧ, вӧчны кырӧдӧмысь дамбаяс, йӧзӧс мӧдлаӧ овмӧдны. Туялӧмъяслӧн бӧртасъясыс содтӧд подулаласны федеральнӧй тшӧт весьтӧ ӧлӧдан мераяссӧ. Алексей Кузнецов серти, министерство дасьтіс Кулӧмдін районын Эжва ю вылын да «Усинск» КК мутасын Печора ю вылын противопаводкӧвӧй уджъяслӧн коланлун йылысь документъяс. Материалъяссӧ ыстісны Двина да Печора бассейнлӧн ваӧн веськӧдланінӧ.

Кыдзи пасйис «Пытшкӧс ва туйяслӧн Печора бассейнлӧн администрация» ФКУ веськӧдлысь Татьяна Кончина, ю джудждӧдан уджъяссӧ вӧчӧны сэк, кор вежсьӧ судно ӧдыслӧн гарантируйтан значениеясыс (джудждаыс, пасьтаыс, кытшовлӧн радиусыс). 2021 воын  план серти джудждӧдасны юсӧ Печора карсянь Усвавом сиктӧдз да Усвавом сиктсянь Нарьян-Мар карӧдз. Та кындзи, быд лун вӧчӧны Вуктылсянь Нарьян-Марӧдз ва туйлысь веркӧс да габаритъяс кузя мониторинг. Тайӧ сетас позянлун ӧдйӧ вӧчны колана уджъяс.

Каръясӧс да районъясӧс петкӧдлысьяс тӧдчӧдісны олан пунктъяс ваӧн босьтӧм да берегъяс кырӧдӧм. На серти, ю пыдӧс весалӧм да берег ёнмӧдӧм разясны  тайӧ мытшӧдъяссӧ. Татьяна Кончина гӧгӧрвоӧдіс, мый муниципалитетъяслӧн сьӧкыдлунъясыс артмӧны вуджасъяс дорӧ туйяс кузя да судно туйяс сайын. Та вӧсна меставывса администрацияяяслы колӧ закажитны джудждӧдан уджъяс либӧ корсьны мукӧд донтӧмджык решение.

Муниципалитетъяс дор сувтіс депутат Дмитрий Шатохин, сійӧ вӧзйис муниципальнӧй юкӧнъяслӧн юӧр подув вылын дасьтыны олан пунктъяслысь лыддьӧг, кӧні колӧ джудждӧдны юсӧ.

«Гӧгрӧс пызанлӧн» мӧд юалӧмыс йитчис юысь муӧн вӧдитчмкӧд. Пасйисны, мый Россияса минприродылӧн 2020 вося косму тӧлысь 15 лунся 220 №-а тшӧктӧд индӧ, кыдзи позьӧ вӧдитчыны джудждӧдан да мукӧд удж дырйи перйӧм муӧн.

Тайӧ муӧн позьӧ бурмӧдны мутас, туйяс, прӧст коллялан инъяс, искусственнӧй му участокъяс, видз-му овмӧс сэк, кор сэні абу чорыд мупытшса озырлун. Муӧн вӧдитчӧм йылысь решениесӧ вынсьӧдӧ меставывса асвеськӧдлан орган.

Кыдзи пасйис Двина да Печора БВУ веськӧдлысьӧс вежысь – Комиын ва ресурсъяс юкӧнса начальник Галина Кукса, тшӧктӧдлысь корӧмъяс збыльмӧдігӧн артмӧ уна юалӧм. Шуам, оз тӧдны кыдзи подулавны муниципальнӧй коланлунсӧ либӧ йӧзлысь да юридическӧй кывкутысьлысь интересъяссӧ. «Кутшӧм тайӧ документ? Муниципалитетлӧн да асшӧр предприятиелӧн сӧвмӧдан план? Дыр кад вылӧ — вӧдитчан инӧд йылысь решениесӧ сетӧны 25 во вылӧ — артавны колӧмсӧ перъян ыджда серти? Кыдзи бӧрйыны джудждӧдан местасӧ?» –  лыддьӧдліс сійӧ.

Та кындзи, тшӧктӧд оз гӧгӧрвоӧд приказ «йӧзлысь да юридическӧй кывкутысьлысь интересъяс серти вӧдитчӧм» кывъяссӧ. Абу гӧгӧрвоана, вермас-ӧ кодкӧ вузавны мусӧ, коді кутас видзӧдны ыджда бӧрсяыс, кытчӧ кутасны чукӧртны. Кыпӧдісны юалӧм, мый абу перйӧм му сӧвтан да нуан техникаыс, оз тырмыны джудждӧдӧм кузя специалистъяс.

Став кыпӧдӧм мытшӧдсӧ пасйисны «гӧгрӧс пызанлӧн» вӧзйӧмъясӧ.